Κυριακή, 11 Σεπτεμβρίου 2011

"Εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή φιλοσοφία" του Κ.Νιάρχου (οι Κατακουζίνες του Πανεπιστημίου)


Έτσι κι αλλιώς, δεν είχα την καλύτερη εντύπωση για τα βιβλία που κυκλοφορούν στα ελληνικά πανεπιστήμια. Δεν είμαι βέβαια κανένας ειδικός ενώ αντίθετα, ο Κ.Νιάρχος, καθηγητής στο καποδιστριακό πανεπιστήμιο και τέως κοσμήτορας, έχει μπόλικες περγαμηνές. Ωστόσο με όλο το θάρρος, θα ήθελα να γράψω για το σάστισμα που ένοιωσα ξεφυλλίζοντάς το βιβλίο του "Εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή φιλοσοφία". Δε θα σταθώ μόνο στο ουσιαστικό περιεχόμενο, μα και στην πρώτη εικόνα. Γιατί μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, αυτός ο Κατακουζίνας με σάρκα και οστά.

Παρένθεση: Μιας και ζούμε τις τελευταίες μέρες της, έτσι κι αλλιώς ετοιμοθάνατης δωρεάν Παιδείας, καλό είναι να μην ξεχάσουμε τι άτομα και τι καταστάσεις στήριζαν οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα φέρνουν τους νόμους της αγοράς ως υπέρτατο ρυθμιστή του Πανεπιστημίου. Οι ίδιοι μηχανισμοί και κόμματα που γέμισαν τα πανεπιστήμια με τους ακόλουθούς τους (καθηγητάδες μα και φοιτητοπατέρες και φοιτητομητέρες), που τους στήριξαν σε κάθε αυθαιρεσία, επιχειρούν τώρα να επιβάλλουν την δικτατορία της αγοράς ως τη μοναδική λύση στο μπουρδέλο που αυτοί έφτιαξαν (με όλο το σεβασμό στους οίκους ανοχής που δε μου φταίνε σε τίποτα). Κλείνω την παρένθεση και επιστρέφω στο Κατακουζίνιο βιβλίο.



Ανοίγοντάς το βιβλίο λοιπόν, έρχομαι αντιμέτωπος αμέσως το βλοσυρό βλέμμα μιας ηλικιωμένης. Η μητέρα του κυρίου καθηγητή. Εννοείται δεν τη δημοσιεύω, δε μου φταίει άλλωστε σε τίποτα η γυναίκα... Στέκομαι λίγο παρατηρώντας την ολοσέλιδη έγχρωμη φωτογραφία της. Πρόκειται για τη μόνη φωτογραφία του βιβλίου, τουλάχιστον μέχρι την Γ’ έκδοση. Όχι η μόνη έγχρωμη φωτογραφία. Η μόνη φωτογραφία - ούτε ασπρόμαυρες, ούτε κάποιο σκίτσο κάποιου φιλόσοφου ή έστω κάποιο επεξηγηματικό διάγραμμα. Μονάχα η αυστηρή Μητέρα να καρφώνει τον εμβρόντητο αναγνώστη. Γυρνάω σελίδα. Ένα ποίημα με τίτλο “Πρεσβυτέρα Αναστασία, Η Μάνα μας”. Μιλά για την μαυρίλα που απλώθηκε για πάντα στη ζωή μετά το χαμό της. Και για την χαρά που σκόρπισε στους Αγγέλους. Συνεχίζω.


Επόμενη σελίδα: Κι άλλο κείμενο-αφιέρωση. Τίτλος: Αφιερούται εις την ανάμνησιν της Αναστασίας Γ. Νιάρχου, Πρεσβυτέρας. Είχε αρχίσει να γίνεται λίγο spooky η κατάσταση, εικόνες από το Ψυχώ με την Μητέρα στην κουνιστή καρέκλα μου έρχονται στο νου...Στο κείμενο, που είναι περίπου 3 σελίδες (έχει σημασία - θα φανεί αργότερα γιατί) αναφέρεται σε αυτήν ως “Ήλιο που αενάως φωτίζει την κοσμική πραγματικότητα”, “συνδημιουργού, μετά του Θεού, των ανθρώπων εντός του κοσμικού σύμπαντος”. Να θυμίσω πως πρόκειται για εν ενεργεία καθηγητή φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών - όχι θεολογίας. Γράφει επίσης μεταξύ άλλων: “Πάντα έθετε το ερώτημα, πως είναι δυνατόν να υπάρχουν φιλόσοφοι και επιστήμονες γενικότερα, οι οποίοι, λένε πως δεν πιστεύουν στον Θεόν, αφού οι πλατωνικές ενδείξεις και αποδείξεις, για την αθάνατη ψυχή, καθώς και εκείνες τους Αριστοτέλους, για τον νουν, το θειότερο και απαθές μέρος της ψυχής, είναι τόσο χειροπιαστές”. Οο μι τζι, αναφωνώ παρ’ ότι άθεος.


Όλα αυτά βεβαίως στο πολυτονικό... Πριν τόσους αιώνες ο Καρτέσιος προτίμησε σπάσει την παράδοση και να γράψει στην απλή γαλλική γλώσσα, αντί να χρησιμοποιήσει την λατινική. Για να γίνει κατανοητός σε όσο τον δυνατόν περισσότερο κόσμο. Αυτή η νοοτροπία βέβαια δεν χαρακτηρίζει τους φιλόσοφους και καθηγητές Πανεπιστημίου όπως τον Κ. Νιάρχο ή τον Κ. Βουδούρη που στον 21ο αιώνα επιμένουν στη χρήση του πολυτονικού. Από τις 500 σελίδες του βιβλίου, το κεφάλαιο για την (κυρίαρχη σήμερα) αναλυτική φιλοσοφία (6.6) καταλαμβάνει περίπου 6 σελίδες(!) και στριμώχνει τον Wittgenstein στις δυο τελευταίες. Και αν νομίζατε πως αυτά συμβαίνουν επειδή ας πούμε το βιβλίο εκδόθηκε το 1938 για παράδειγμα κάνετε λάθος. Η έκδοση είναι του 2004 παρακαλώ. Φυσικά μέσα μπορεί να βρει κανείς πολλά ακόμη διαμάντια, όπως τη δήλωση πως πολλοί δίνουν “υπερβολική σημασία” στο κλείσιμο της Ακαδημίας του Πλάτωνα από τον Ιουστινιανό και την παρακμή της φιλοσοφίας που ακολούθησε (είπαμε Κατακουζίνας με τα όλα του). Δεν αναφέρεται βέβαια καθόλου σε άλλα γεγονότα όπως πχ τον φρικτό θάνατο της Υπατίας από τον όχλο των χριστιανο-ταλιμπάν...



Ως under cover (που λεν και στο χωριό μου) δημιουργιστής, ο κύριος Νιάρχος αναφέρεται και στην θεωρία της εξέλιξης ως “επιστημονική διδασκαλία φιλοσοφικού περιεχομένου” και σχολιάζει πως “δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και οι κριτικοί της διετύπωσαν το ερώτημα κατά πόσον η θεωρία αυτή παραμένει απλώς μια υποθετική θεωρία ή αποτελεί αναμφισβήτητον γεγονός”, κλείνοντας με το συμπέρασμα πως “ασφαλώς η θεωρία της εξελίξεως έχει δεχθή σοβαρή κριτική από πολλές πλευρές και σήμερα παραμένει ως μια καθαρώς ερευνητική προσπάθεια. Στο σύνολό της παρουσιάζει πολλές αδυναμίες.” Σιγά τον under cover θα μου πείτε. Δεκτόν.



Στην εκτενή αφιέρωσή του στον Μάρξ, αναφέρει μεταξύ άλλων προτάσεις που προέτρεπαν τα μαλλιά μου να εγκαταλείψουν άμεσα το κεφάλι μου όπως: “η σύγκρουση μεταξύ εργάτη και εργοδότη δημιούργησε τον καπιταλισμό” (?) ενώ καταλήγει πως “..η μετάβαση στην κοινωνία της ελευθέρας αγοράς, της ιδιοκτησίας και του υγιούς ανταγωνισμού, αποτελούν τις προσδοκίες των λαών των πρώην κομμουνιστικών χωρών”. Το αφήνω ασχολίαστο αυτό.


Ύστερα απ’ όλα αυτά είπα να γκουγκλίσω λίγο το ονοματάκι του, οπότε και βρήκα πως υπήρξε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΛΑΟΣ (στη Γραμματεία Παιδείας και Πολιτισμού) πράγμα απολύτως συμβατό βεβαίως βεβαίως με το ύφος και το περιεχόμενο του βιβλίου. Είναι άλλωστε ένα κόμμα που ταυτίζεται ιδεολογικά με τους πιο hardcore παπάδες και, προκειμένου να πετύχει την εθνοσωτήρια αποστολή του έχει συλλέξει όλη την πνευματική ελίτ του τόπου, από τον Ανατολάκη και τον Ψινάκη μέχρι τον Μπουμπούκο και τον Κατακουζίνα μας βέβαια, τον κύριο Κωνσταντίνο Νιάρχο...

Άλλοι σατιρίζουν τον μεσαίωνα - άλλοι τον πεθυμούν....

6 σχόλια:

  1. Ημουν φοιτητρια του στο πανεπιστημιο Αθηνων. Ειναι πολυ Κατακουζηνας, συμφωνω, αλλα οχι τοσο τραγικος οσο τον περιγραφεις. Ομολογω, δεν ηξερα οτι ειχε σχεσεις με το ΛΑΟΣ, ομως επιμενω οτι τον κρινεις πολυ αυστηρα. Εγω τον αντιμετωπιζω σαν μια γραφικη, ακακη φιγουρα της Φιλοσοφικης. Ειναι ενας γλυκυτατος ανθρωπος ο οποιος απ'οτι εχω μαθει εχει νοσηλευτει σε ψυχιατρικες κλινικες. Δειχνει ιδιαιτερη αγαπη στους φοιτητες του και φαινεται ναι μεν κολλημενος αλλα για κανενα λογο μισαλλοδοξος. Ισως καποιες φορες να υπερβαλλει, κι εγω δεν εχω μια απολυτως ολοκληρωμενη εικονα γι'αυτον. Ωστοσο, τον ειχα καθηγητη και ειμαι στον τομεα φιλοσοφιας οποτε ολο και κατι εχω ακουσει/δει γι'αυτον. Αυτο που μου ερχεται στο μυαλο οταν ακουω το ονομα του ειναι απλα : ακακος γερακος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. @Ανώνυμος/η:
    :) Δεν αμφιβάλω, άλλωστε δεν τον έχω γνωρίσει από κοντά. Τον έκρινα με βάση το βιβλίο του, καθώς και με βάση το γεγονός ότι είναι καθηγητής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρέπει να σου πω πως έτυχε να γνωρίσω και έναν άλλο καθηγητή της φιλοσοφικής, τον Κωσταρά και πως ήταν ευγενέστατος και καλοσυνάτος. Όμως στο βιβλίο του "η ψυχολογία του ανθρώπου" γράφει απροκάλυπτα ρατσιστικά σχόλια (για την "πλέον ώριμη λευκή φυλή" και την "παιδαριώδη" μαύρη φυλή), σεξιστικά στερεότυπα (η ψυχασθένεια της ομοφυλοφιλίας, αλλά και για τις γυναίκες). Παρ'όλα αυτά δεν είναι υπέρ των νεοναζί της χρυσής αυγής.

    Με άλλα λόγια οι άνθρωποι είναι περίπλοκα όντα, με αντιφάσεις και αλλαγές. Απόλυτο κακό δεν υπάρχει - παρά μόνο σε ορισμένες θρησκευτικές μυθολογίες. Ωστόσο δεν είμαι σχετικιστής (δηλαδή "όλα καλά είναι" ή "δεν μπορούμε να ξέρουμε τίποτα" κλπ). Κάθε κριτική μου είναι όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένη - κρίνω ακριβώς αυτά που αναφέρω στο κείμενο - δηλαδή το απαράδεκτο βιβλίο του, για τα δεδομένα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Απαράδεκτο στο βαθμό που θα τον πέταγαν έξω από οποιοδήποτε πανεπιστήμιο στις ανεπτυγμένες χώρες. Αυτό θα έπρεπε να το γνωρίζει και να κάνει δράσει αναλόγως: Είτε υποστηρίζοντας ένα εναλλακτικό μοντέλο εκπαίδευσης που θα χωρά και τελείως εξωτικές απόψεις ακόμη και αντι-επιστημονικές, είτε προσπαθώντας να ενημερωθεί είτε τελικά φεύγοντας και παραχωρώντας την θέση του σε νεότερους/ες που έχουν όρεξη για διάβασμα και ενημέρωση...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εχεις δικιο. Το επιπεδο αυτο δεν αρμοζει στη τριτοβαθμια εκπαιδευση και οντως, πολλοι δολοφονοι θα φαινονταν γλυκυτατοι στα ματια καποιων. Εχω την εντυπωση οτι τον κρατανε τιμης ενεκεν στο πανεπιστημιο. Δε ξερω πολλα αλλα απ'οτι εχω δει κανει ελαχιστα ή και καθολου μαθηματα πλεον. Εχω ακουσει οπως ειπα παραπανω οτι νοσηλευτηκε καποια στιγμη στο Αιγινητειο αλλα τον εχω δει ποσο προθυμος ειναι να στηριξει τους φοιτητες. Εχει κανει καλες σπουδες απ'οτι θυμαμαι αλλα τι να πω...ειναι σαν το παππου που τα εχει ψιλοχασει αλλα επειδη εισαι εγγονι του και σ'αγαπαει του συγχωρεις τις χαζομαρες που λεει. Τελοσπαντων, μια αποψη ειναι. Καλα κανεις και τα γραφεις και κριτικαρεις, μονο ετσι παμε μποροστα. Απλως, ειπα να συμπληρωσω λιγο την εικονα του Νιαρχου. Συμφωνω σε με τη κριτικη σου οσον αφορα το βιβλιο του με μονη ενσταση τη γιαγια στη πρωτη σελιδα..ε, δεν ηταν και τοσο τρομακτικη! Εγω γνωριζοντας τον (οχι προσωπικα, σα καθηγητη μεσα στο αμφιθεατρο) μολις ειδα τη γρια γελασα! p.s. Στην "Αρχαια Ελληνικη Φιλοσοφια" που εχει γραψει, στη πρωτη σελίδα εχει τον πατερ Νιαρχο! (κλασικα, αφιερωση με φωτογραφια)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @Ανώνυμος/η
    Να είσαι καλά - σε ευχαριστώ για τα σχόλια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Παιδιά ο κύριος Νιάρχος είναι καταπληκτικός καθηγητής και φοβερός ομιλητής. Τον είχα καθηγητή στο Πανεπιστήμιο κι εκτός αυτού έχω ακούσει διάφορες ομιλίες του, ειδικού βεβαίως περιεχομένου, κι είχα μείνει άναυδος, όχι μόνο εγώ, αλλά ολόκληρη η αίθουσα, από το γλαφυρό και μεστό του ύφος. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να αντιτιθέμεθα σε όποιον είναι πατριώτης και αναφέρεται στο έθνος του με μεγάλες κουβέντες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ ανώνυμε δεν έχεις αντιληφθεί τον βαθϋ και φανατικό ρατσισμό που διακρίνει τον λεγόμενο προοδευτικό εσμό για όσους μιλούν και γραφουν για ελληνικά και ορθόδοξα ιδεώδη και αξίες που χαλάνε την πιάτσα των "εκσυγχρονιστών";

      Διαγραφή